Damghan

    دامغان

     
 

شهر دامغان در چهار صد سال پيش از ميلاد مسيح چنان عظمتي داشت كه اشك سوم وتيرداد اشكاني در سال 249 پيش از ميلاد آن را پايتخت خود قرار دادند. اين شهر تا قرن اول ميلادي اهميت خود را حفظ كرد ومركز ايالت بزرگ قومس بود. برخي‌هاي، طرح اين شهر را به هوشنگ نسبت داده‌اند. اين نظريه به واقعيت نزديك‌تر است كه مردم اين منطقه در اطراف رودخانه چشمه‌علي كه در دره كوه‌هاي شمالي جاري است، اسكان يافتند و مدنيتي را به وجود آوردند. چنانكه نوشته‌اند،نزديك به چهار صد سال پيش از ميلاد، جمعي از مغان درمسير همين رود سكني گزيدند و به همين علت، نخست ‌اين منطقه ده مغان ناميده شد و به مرور زمان به دمغان وسرانجام به دامغان تبديل شد.دامغان مدتي پايتخت زمستاني شاهان اشكاني بود و تا كشته شدن يزگرد، آخرين پادشاه ساساني موقعيت خود را حفظ كرد. در دوره‌هاي حكومت امويان،‌ عباسيان، طاهريان، سامانيان، سربداران و ديلميان، دامغان از موقعيتي قابل توجه براي امرا و حكومت‌ها برخوردار بود.منطقه دامغان در زمان سلجوقيان، از جمله پايگاه‌هاي مهم پيروان فرقه اسماعيليه بود و در طول سال‌هاي 483 تا 654 هجري، وقايعي مهم براي اين فرقه در منطقه روي داد. آثار قلعه‌هاي موجود، بر اين رويداد و حضور فعال پيروان اسماعيله درمنطقه دلالت دارد. بين سال‌هاي 700 تا 900 هجري، منطقه دامغان شاهد حضور حكمرانان مختلف بود و طبق روايت سياحاني كه از اين شهر ديدن كردند، در آن زمان دامغان آخرين شهر عمده غرب ايران محسوب مي‌شد. قتل عام تاتارها كه در سال 769 هجري به دستور تيمور لنگ صورت گرفت، به اين منطقه نيز سرايت كرد و خيل بي‌شماري از مردم دامغان به جرم پناه دادن تاتارها از دم تيغ گذشتند. اين بلاي خانمان برانداز باقي مانده اهالي دامغان از كشتار چنگيز خان را از بين برد.منطقه دامغان كه در دوران صفويان، افشاريان و زنديان مورد توجه و شاهد رويدادهاي سياسي متعدد بود، در دوران قاجاريه نيز در اين منطقه چشم به جهان گشودند كه باباخان وفتحعلي خان از آن جمله بودند. فتحعلي شاه،‌ علاقه‌اي وافر به دامغان داشت.
در جريان انقلاب مشروطيت، واقعه‌اي مهم كه در دامغان روي داد، مخالفت مردم اين منطقه با محمدعلي شاه واعلام حمايت و هواداري از مشروطه خواهان وتشكيل انجمني به نام شعبه انجمن آزاديخواهان آذربايجان بود. اين انجمن، به دعاوي و اختلافات مردم رسيدگي مي‌كرد. انجمن، تازمان به توپ بستن مجلس و قتل عده‌اي از آزاديخواهان شناخته شده همچون ملك المتكلمين و صوراسرافيل فعال بود و در اين زمان منحل شد.

 
  تويه دروار قهاب صرصر قهاب رستاق  
  احمداباد احمداباد اقباليه  
  رضااباد اسماعيل اباد كلاتو  
  شوراب اله اباد اقبال اباد  
  محمداباد بخش اباد بحراباد  
  باقراباد حجاجي بهاالدين اباد  
  تولم نو رضي اباد غياث اباد  
  چمبل اب سعداباد جعفراباد  
  حسين اباد سليمان اباد جنت اباد  
  ددحسن صيداباد حسن اباد  
  دروار عبداله اباد حيدراباد  
  رومه سفلي علي ابادمطلب خان خورزان  
  رومه عليا عمروان سرخ ده  
  سكريكلا قاسم ابادموقوفه علي ابادو  
  صح منصوراباد علي ابادخرگوشي  
  كربلائي ابول يحيي ابادو فاضل اباد  
  سلطان ابادرئيسيان جلال اباد كاظم اباد  
  گانو حسين ابادچراغعلي كلاتو  
  كيوتنگه حاجي ابادرضوه مجيداباد  
  مراداباد دولت اباد مسيح ابادو  
  چشمه كل حسن شيراشيان مشغله  
  ارسك عوض اباد ميل  
  قلعه عبدل فيروزاباد هفت تن  
  خرمادار قدرت اباد امرو  
  رحمت ابادسياهكوه حومه پينند  
  سرتنگه اسماعيل اباد تلخوي  
  شهنستان امامزاده ابراهيم چناران  
  كهو بغدادو حسينان  
  ميانار توكل اباد حصار  
  اسلام اباد/زرشك اب جزن حصارو  
  خيراباد جعفراباد ديزو  
  قوشه جيران قلعه رشم  
  بيدستان خيراباد سنجوعلينقيان  
  دشتبو دهنو شوراب  
  دهخدا زون عليخان  
  معصوم اباد سعداباد تنگه  
  دامنكوه شجاع اباد كلارشم  
  ابراهيم اباد عبيراباد مظفراباد  
  باباولي علي اباد نوا  
  جليو علي ابادبابائي انبرته  
  حشمت اباد فيروزاباد محمداباد  
  حمزه خان قلعه پائين برم مراداباد  
  دزدغلامان موسي اباد دهو  
  رباط سلطان نريشم محموداباد  
  رزنو نظام اباد گنداب  
  سعداباد باداب صلح اباد  
  عبدل اباد كورچشمه صالح ابادو/صلح اباد  
  فري اباد رضااباد عليان  
  كلوان فافاشن فرات  
  مرگ در باقراباد كلا  
  مومن اباد بق كوشكو  
  مهماندوست حاجي ابادبستيجان سوسن وار  
  هرت حيدراباد كلو  
  كلامرك طاق كوه زر  
  كلمدر مايان معلمان  
  حسين اباد نصراباد ابراهيم اباديزداني  
  دولاب وامرزان احمداباد  
  امام اباد ابوالبق تقي اباد  
  حسين اباددولاب بهااباد خورس  
  زرين اباد غني اباد ده قاضي  
  مراداباد حسين ابادحاجي علي نقي ذيل اباد  
  نعيم اباد حسين ابادقائمي رومنان  
  طزره زرگراباد سبحان  
  حداده شامان سلطانيه  
  قادراباد شمس اباد سيدابادو  
  مهماندويه عباسان شريف اباد  
  رودبار عباس اباد شريفيه  
  اگره عبداله اباد شوكت اباد  
  ابرندان عبديا فخراباد  
  سپيدار/سفيدار قلعه بالابرم قاسم اباد  
  استانه قلعه نو كامران اباد  
  اسكند محمداباد كبوترخان  
  اهوانو مهدي اباد مجيداباداراسته  
  باباحافظ وركيان محمدابادو  
  باريك اب فرحزاد/كلاتو معصوم اباد  
  تموزاع   معين اباد  
  تويه   يزدان اباد  
  تويه تنگه   توچاه  
  چشمه علي   ده نو  
  چنگي   ديان  
  خامه نو   سلم اباد  
  خانامه   سيينگ  
  خوش اب   كوشاهي  
  دزدراه   باقراباد  
  دنبوبالا   حاج ابادحاج علي محمد  
  دنبوپائين      
  راس كشته      
  زمان ابادبالا      
  زونجن      
  سردزدو      
  شاه تپه      
  شورتنگه      
  كله بونه بالا      
  كله بونه پائين      
  كله بونه وسط      
  كلاريز      
  كهنه كلاته      
  كهنه ملك بالا      
  لوان بالا      
  لوان پائين      
  پل سر      
  كشت دشت بالا      
  كشت دشت پائين      
  منگاس      
  تلخ اب      
  سرخده      
  سياه پره      
  گنداب      
  حسن اباد      
  حسين اباد      
  عباس اباد      
  عباس اباد      
  علي اباد      
  وليگا      
  بادله كوه      
  اسماعيل اباد      
  رضااباد      
  نمكه      
  مطان      
  حسن كلا      
  هفدرخان      
  شروا      
  دامغان